دیوانی زەنگوڵی وتن خودی نەزەند بەگیخانییە، ململانێ لەگەڵ ناخۆشیەکانی ژیان، لەرینەوەی زەنگوڵی ئازارەکانی جەنگ، کۆچ و مەنفایە، پرۆسەی دروستبوونی خودە تا مرۆڤ بە ئازادی بژیت.
زەنگوڵی ژن بەشێکی لێکدانەبڕاوە لە زەنگوڵی وتن. زەنگوڵی ژنیش ئاوازی ئازارەکانی ژنانە، ئاواز. زەنگوڵی ژنیش ئاوازی ئازارەکانی ژنانە، ئاوازێکی بێسنوور کە یەک یەکی ئەو پەیڤانە ئازارەکانی مرۆڤ دەگوێزنەوە. من لەم خوێندنەوەیەدا جەختم لەسەر ئازارەکانی ژن کردۆتەوە. پشتم بە ناوەڕۆکی دەق بەستووە و لەو چوارچێوەیەدا باسم لە ناوەڕۆکی دەق کردووە.
کوشتنی ویست و ئیرادە تاک، بە تایبەت ژنان و هەستکردن بەم ئازارانە راستەوخۆ و رەوشی ناهەمواری ژیان، هەستنەکردنی مرۆڤ بەو قەیرانانەی کە مرۆڤایەتی لەسەر بنەمای بەرژەوەندی بەرەو ڕووی ژینگەی کردۆتەوە، ناتوانێت مرۆڤ بژیت و بێدەنگ بێت. لەناو ڕەوشێکی بەم شێوەیەدا نە تەنها ژن خۆی نییە، بگرە هیچ شوێنێکیش بۆ ژیانی ژن نەماوەتەوە، بەم پێیەش تا ژن ئازاد نەبێت، ژینگە بەردەوام بەرەو وێرانی دەڕوات. هەستم کرد دیوانی زەنگوڵی وتن بە زمانێکی سادەی پڕهەست و یاخیانە باس لەو ئازارانە دەکات کە ژیانی کردووەتە دۆزەخێک، ئەمەش لە نەبرەی دەەنگی شاعیردا لە کاتی خوێندنەوەی شیعرەکانی تەواو هەستیپێدەکرێت. هیوادارم توانیبێتم تا ڕادەیەک باس لە خەیاڵی ئەودیو وشەکان بکەم.
تابڵۆیەک لە ژیانی نەزەند بەگیخانی
دیوانی زەنگوڵی وتن، نەزەند بەگیخانییە، بوونی شاعیر بریتییە لە پڕۆژەیەک لە هەوڵ و تێکۆشان، ئەمەش لە دیوانەکەدا خۆی دەنوێنێ. بەگیخانی لە باشووری شاری کۆیە، لە شاخی مشکە لەدایک بووە، -لەم ڕووە کە شاخی گەزەش سەر بە شاخی مشکەیە- ڕەز و ئاو و باخی هەبووە، ئەمەش ژیانی پاک و سادەی بەخشیوەتە شاعیر.
بەیانیەک لەگەڵ گزنگ لەدایک بووم
خۆر ملوانکەی تیشکی کردە ملم
جۆگەی بەردەم ڕەزی گەزە
چڵێک تەرایی دا دەستم
نەزەند لە تەمەنی گەنجیدا ئاشنای ڕەنگی سوور و ونەوشەیی ژیان دەبێت و لە دەمەو ئێوارەدا ژیانی شاعیر لە کەنار ئاوەکانی هەندەران تێکەڵ بە شیعر و ماچ و سەما دەبێت؛ سەمای ئازارەکان، سەمای دوورەوڵاتی، سەمای دروستکردنی بوون، سەما… پاشان شاعیر باسی تێپەڕاندنی زەمەن لە نێوان رۆژهەڵات و رۆژئاوا دەکات:
لەپەو ڕوو
لە کەنار ئەتڵەنتیک کەوتبوون
پێکڕا
دوو گۆڕمان هەڵکەن
نووسیمان زەمەن
شاعیر لە دوورگەیەکی نیگەراندا دەژی، لەم دورگە نیگەرانەدا دەژیت، لەم دوورگە نیگەرانەدا، لەو سنووری ئاشنایی، هاودەمی ئاو، تاشەبەرد و سروشتە. گوێ لە سترانی شەپۆل و ناڵانەوەی کەنار دەریا دەگرێت، کە هەوەس و مەرگ یەکبەیەک سەرچۆپی دەکێشن و دەستەکانی باوکی بە دوو لێوی پاییزی چوارمەشقی خەمبار دەبینێ کە لە چاوەڕوانیدا سەما دەکات.
من ئاشقم
ئاشقی دوورگەیەکی نیگەران
کە قوڵپ دەدا لە ژان
شاعیر هەر لە منداڵیەوە وانەکانی با بووە و لە نێوان عەدەم و وجوددا ژیاوە:
کە منداڵ بووم
جوانی گوڵە حاجیلەم لە پەنجەکانی خۆمدا دەبینی
نەزەند بەگیخانی هەر لە منداڵیەوە خۆی لە نێوان دەرچوون و دەرنەچوونی گوڵە حاجیلەدا دەبینی کە گرێدراوی قەدەر بوو. خۆی یەکلایی نەدەکردەوە و دیسان پرسیاری لە داهاتووی خۆی دەکرد. لە هەندەرانیش داهاتووی لە نێوان رۆژهەڵات و رۆژئاوادا دەبینی و پرسیاری لە هەردوکیان هەیە. داهاتووی شاعیر نادیارە و جوانیش لەم نادیاریەدا دەبینێتەوە.
من منداڵ بووم
جوانی گوڵە حاجیلەم لە پەنجەکانی خۆمدا دەبینی
گوڵێکمان دەقرتاند:
“دەردەچم، دەرناچم ـ دەردەچم، دەرناچم؟”
“خۆشی دەوێم، خۆشی ناوێم، ـ خۆشی دەوێم خۆشی ناوێم؟”
خۆشەویستی پەڕامووچکەیەکە بەدەم باوە
لە نێوان من و تۆدا دەخولێتەوە
ئاخۆ لەسەر رۆحی کاممان بنیشێتەوە رۆژێ”
لە شیعری “ئەوێ و من ئێرە” هاوینی ١٩٩٤ لە پاریس باس لەم نادیاریە دەکات و پرسیاری بێوڵام ماوە.
داهاتووم لە نێوان رۆژهەڵات و رۆژئاوا خەوتووە
خەون بە هەردوکیانەوە دەبینێ
“ئاخۆ دەبێ بگەڕێمەوە، دەبێ بگەڕێمەوە، دەبێ بگەڕێمەوە؟”
دیسان گوڵەحاجیلە بە عیشوە و ناز دەنیشێتە سەر زاری گیا و بەرەو کوێ؟ ملوانکەی خەونی بۆ دەهۆنێتەوە.
بەشی یەک بۆ بەشی دووەم کلیک بکە
ئەم بابەتە ڕخنەی ئەدەبیە کە لە گۆڤاری ڕامان بە ژمارە (٢١٧)ی ٥ی ٦ی ٢٠١٧ بڵاو کراوەتەوە. نامەی بەکالۆریۆسە بۆ کۆلێژی زمانی کوردی زانکۆی سەلاحەدینی هەولێر. پرۆفیسۆر کەمال مەعروف سەرپەرشتی کردوە و لە لایەن لیژنەی هەڵسەنگاندن کە پێکهاتبوو لە د. پەرێز سابیر و جەمال نقشبەندی نمرە ٩٤ی پێدراوە.
سەرۆکی بەشی کوردی کە پیاوێکی باگڕاوەندی ئایینی هەبوو، پێم وابێ ناوی ئیبراهیم بوو. بیرم دێ کە چاوێکی نابینا بوو، من وەک سەرپەرشتیاری خۆم پەسەندم نەکرد. چونکە شارەزایی لە ئەدەبی هاوچەرخدا نەبوو، باسیان دەکرد کە تەنها لە بازنەی کلاسیک و خواپەرەستیدا دەخولێتەوە و من لەو بابەتانە بێزار بووم، بۆیە پڕۆفیسۆر کەمال مەعروفم وەک سەرپەرشتیار هەڵبژارد کە پیاوێکی دنیادیدە و قسەخۆش بوو. کاتێک کە من کەمال مەعروف وەک سەرپرستیار هەڵدەبژێرم و هەموو شتێک تەواو دەبێت و نمرە دادەنرێت. سەرۆکبەش کاتێک نمرەکانی کۆتایی دەبینێ زۆر نامرۆڤانە دەسەڵاتی خۆی دژی کەمال مەعروف و من بەکاردێنی و لێکۆڵینەوە پەسەند ناکات، دەڵێت ئەوە تەلەبەی منە. لە من دەپرسی بۆ نەهاتووی بۆ لام؟ منیش دەڵێم، شارەزایی ئێوە ئەدەبی کلاسیکە، من دکتۆر کەمال بۆ لێکۆڵینەوەی خۆم بە باش زانیوە و ئەویش منی وەرگرتووە، ئێستا کێشە چییە؟ هەڵبەت کە هیچ کێشە نییە، بەڵام دەیانگوت سەرۆکبەش کێشەیەکی کۆنی لەگەل کەمال مەعروف هەیە بۆیە ئەوە بە دەرفەت دەزانێ بۆ سکاڵا. سکالا لەسەر پڕۆفیسۆر کەمال مەعروف تۆمار دەکات و بە هاوکاری دارودەستەکەی لێکۆڵینەوەی من پەسەند ناکەن و پلە کەمال مەعروف لە سەرۆکایەتی زانکۆ لە پڕۆفیسۆریەوە بۆ دکتۆڕا دادەبەزێنن. هیوادارم ئیستا پڕۆفیسۆر کەمال سەلامەت بێ. زوڵمێکی گەورەی لێ کرا.
Leave a Reply